حاصل شده باشد اولى آنست كه شرطى كنند يعنى شگافند و بر آب گرم زنند تا از آن خون بيرون آيد بعد از آن گل ارمنى و سركه بر آن طلاء كنند زيرا كه اين تدبير مانع از حصول فساد در آن عضو است و طلا بقطران ابتدا و آخرا بسيار نافع است و اگر رنگ عضو مايل بسياهى و يا بسبزى مايل باشد و اين حد بلوغ است در تاثير سرما و علامت شدت فساد است در آن عضو و صلاح‌پذير نيست سعى در ابطال آن بعضو اگر متحمل باشد و يا بادويه كه آن عضو را بىآلست جديد و ابطال و افساد كند بايد كرد و الا عضو صالح مجاور آن را نيز فاسد مىسازد و هلمّ جرا و اين بليت عظيم است و اهتمام صرف و عنايت اطبا درين باب و علاج او عظيم و شديد است و اين تدبير دانستنها اعمال بد خراجست بهر طريقى كه او صواب داند رجوع بايد كرد و از جمله آنچه مسافر را ضروريست در سفر تدبير مضرّت آبست زيرا كه اكثر آبهاى مراحل متفاوت و مختلف مىباشد در جودت و رداءت از چيزها كه مضرت او نسبت بايد آن انسان ظاهر و بيّن است آبست و از چيزها كه دفع مضرت آب مىكند آميختن سركه است بابهاى مخالف و خوردن پياز در هر منزلى و اگر پياز به همان نزول باشد بهتر باشد و برين قول سيد الثقلين صلّى اللّه عليه و سلّم نيز ناطق است كه آن حضرت ص فرمود كه « اذا نزلتم بارض كلو امن بصلها فانه يذهب برخامة الماء » و از چيزهائى كه مضرت آب را دفع مىكند آميختن قدرى خاك بلدهء مسافر به آن و صافى ساخته بايد آشاميد و آميختن ربوب حامضه مثل آب رب بهى و رب ريواج و رب غوره است به آب شور بدمزه و مسافر را مهما امكن قبل از خروج به سفر ترك اغذيه حاره و غليظ مىبايد كرد و اگر واقع شود تدارك آن به خوردن سير است و در مواضعى كه آب آن علق داشته باشد از آن آب به احتياط تمام بايد خوردن و مراد بعلق